Cole Palmer trở lại đội tuyển Anh: Thomas Tuchel vá hàng thủ, đặt cược vào chu kỳ mới

Có một khoảnh khắc hồi tháng Sáu mà tôi vẫn nhớ rõ. Danh sách đội tuyển Anh dự World Cup được công bố, tôi ngồi trong căn hộ ở Hamburg nhìn ra kênh Alster, mở laptop và đọc từng dòng một. Hai mươi sáu cái tên. Không có Cole Palmer. Tôi đã không ngạc nhiên. Cậu ấy vừa trải qua một giai đoạn sa sút đúng vào lúc tệ nhất, và ở độ tuổi ấy, một lần trượt chân là đủ để bị bỏ lại phía sau. Nhưng trong bốn mươi bốn năm làm nghề, tôi học được một điều: đội tuyển quốc gia không bao giờ quên một cầu thủ giỏi. Nó chỉ tạm thời gạch tên, rồi quay lại tìm. Và theo thông tin Goal.com dẫn lại từ The Sun, nó đang quay lại tìm. Thomas Tuchel dự kiến gọi Palmer trở lại khi công bố danh sách đội tuyển Anh cho bốn trận Nations League, trong đó có cuộc đối đầu với Tây Ban Nha, Croatia và hai lượt gặp Cộng hòa Séc. "Bóng đá không bao giờ nói dối, chỉ có người xem tự lừa mình." Tôi đã tự lừa mình khi nghĩ cánh cửa ấy khép lại. Dưới thời tân huấn luyện viên Xabi Alonso ở Chelsea, Palmer có hai bàn thắng và hai đường kiến tạo sau bốn trận Premier League. Mẫu số nhỏ. Nhưng tín hiệu thì rõ ràng, và trong bóng đá đỉnh cao, tín hiệu đôi khi quan trọng hơn số lượng. Tháng Sáu vừa rồi, đội tuyển Anh dừng bước ở bán kết World Cup trước Argentina, rồi thắng trận tranh hạng ba để kết thúc giải ở vị trí thứ ba. Với chuẩn mực lịch sử của bóng đá Anh, đó là kết quả ngang bằng hoặc nhỉnh hơn đôi chút so với kỳ vọng. Nhưng với một nền bóng đá đã sống trong cơn khát danh hiệu suốt sáu mươi năm, chữ "thứ ba" nghe như một lời an ủi hơn là một thành tựu. Tuchel hiểu điều đó. Ông đến với lý lịch của một huấn luyện viên từng vô địch Champions League, và bị soi rất kỹ về cách tiếp cận chiến thuật ở các trận knock-out. Đó là vết sẹo còn nguyên trên lưng ông, và một khởi đầu tệ ở Nations League sẽ rút nó ra ngay lập tức. Bối cảnh của lần triệu tập này quan trọng hơn bản thân danh sách. Đây là chu kỳ đầu tiên sau một vòng World Cup, và đội tuyển Anh vừa được thăng trở lại League A của Nations League. Chơi ở hạng cao nhất nghĩa là không còn đối thủ dễ thở. Tây Ban Nha, Croatia, Cộng hòa Séc — trong đó Tây Ban Nha là cái tên vượt trội về đẳng cấp, còn việc gặp Séc hai lượt đi về tạo nên một cặp đấu mà mỗi điểm số đều có trọng lượng gấp đôi. Trong giai đoạn như thế, huấn luyện viên thường được hưởng một khoảng ân hạn. Người ta hay gọi đó là tuần trăng mật của chu kỳ mới. Tuchel đang ở trong khoảng ấy. Nhưng khoảng ấy không kéo dài lâu nếu kết quả đi sai hướng. Điều làm tôi chú ý trong tuyên bố của Tuchel là cách ông nói về các cầu thủ trẻ: họ đến để học, để tích lũy, và đội tuyển cần thời gian. Đó là cách định hình kỳ vọng rất khéo. Nó vừa đúng về chuyên môn, vừa có tác dụng hạ thấp thanh áp lực trước một lịch đấu khó. Ở Bundesliga, tôi đã thấy không ít huấn luyện viên làm đúng như vậy — đặt kỳ vọng xuống thấp một chút trước trận đấu mà họ biết mình có thể thua. Rồi đến phần tôi cho là trung tâm của câu chuyện. Và nó không nằm ở Palmer. Nếu đọc một danh sách đội tuyển theo cách người trong nghề đọc nó — nghĩa là đọc cả những cái tên vắng mặt — thì bức tranh hiện ra rất khác. Vấn đề của đội tuyển Anh lần này nằm ở trục dọc, không nằm ở tuyến trên. John Stones chấn thương đùi. Djed Spence và Dan Burn để ngỏ khả năng ra sân. Harry Maguire không được gọi lại. Jordan Henderson chấn thương. Ở vị trí thủ môn, Nick Pope và Aaron Ramsdale đều thiếu phút thi đấu ở cấp câu lạc bộ. Cộng tất cả lại, đó là một hàng thủ được vá bằng những miếng vá chưa ai kiểm chứng, phía trước một thủ môn có thể là người mới toanh hoặc chưa từng khoác áo đội tuyển. Trong bóng đá, người ta thường lo lắng về hàng công vì nó hấp dẫn hơn. Nhưng tôi đã ngồi đủ nhiều trong cabin bình luận để biết rằng các trận đấu lớn thường không được định đoạt bởi người ghi bàn, mà bởi người không mắc lỗi. "Mỗi đường chuyền là một lời tự thú, mỗi bàn thua là một nỗi niềm chưa nói." Đội tuyển Anh sắp bước vào một chuỗi trận mà ở đó, mỗi đường chuyền từ tuyến dưới đều là một lời tự thú. Palmer phù hợp ở đâu trong bức tranh ấy? Cậu ấy là mẫu cầu thủ chơi giữa các tuyến — nhận bóng ở khoảng trống giữa hàng tiền vệ và hàng thủ đối phương, xoay người, và tạo ra khoảnh khắc. Tuchel trong lịch sử ưa thích những khối tấn công có cấu trúc, thẳng và dọc, với các cầu thủ chạy chỗ theo khuôn mẫu. Một cầu thủ giữa các tuyến có thể sống trong hệ thống ấy, nhưng cần hai điều kiện: những người chạy phía trước cậu ấy phải hiểu nhịp, và tuyến dưới phải đủ vững để cậu ấy không phải lùi về quá sâu. Điều kiện thứ hai đang là vấn đề. Về mặt con người, sự trở lại của Palmer có một ý nghĩa tâm lý đáng kể. Bị loại khỏi một kỳ World Cup là cú đánh vào bản ngã của bất kỳ cầu thủ nào. Cách phản ứng của Palmer — bốn trận đầu mùa dưới thời Alonso với hai bàn và hai kiến tạo — cho thấy cậu ấy thuộc nhóm cầu thủ phản ứng bằng công việc, chứ không bằng lời nói. Với một huấn luyện viên đội tuyển, đó là tín hiệu văn hóa tích cực. Bạn có thể gọi một người như vậy vào bất cứ lúc nào mà không sợ anh ta mang theo sự hờn dỗi. Nhưng tôi muốn nói thêm một điều về mẫu số bốn trận. Đó là quãng thời gian quá ngắn để kết luận về một xu hướng. Không ai đưa ra số liệu bàn thắng kỳ vọng, kiến tạo kỳ vọng hay số đường chuyền gây sức ép cho Palmer trong giai đoạn này. Chúng ta đang nhìn vào bảng thành tích thô. Và bảng thành tích thô rất dễ đánh lừa, nhất là khi nó gắn với hiệu ứng của một huấn luyện viên mới — thứ mà ở Đức người ta gọi là cú hích của người mới đến. Một cầu thủ bị kìm nén bỗng được tự do, chơi bốn trận hay, rồi trở lại mức cũ. Tôi đã thấy điều đó hàng chục lần. Hơn nữa, chuyển từ phong độ câu lạc bộ sang đội tuyển quốc gia là một phép chuyển đổi không đáng tin. Ở câu lạc bộ, Palmer chơi với những đồng đội tập luyện cùng cậu ấy mỗi ngày, hiểu từng bước chạy. Ở đội tuyển, cậu ấy có vài buổi tập và hai trận đấu. Nhịp độ khác, người chạy khác, không gian khác. Rất nhiều cầu thủ hay ở câu lạc bộ trở nên vô hình khi mặc áo đội tuyển, và ngược lại. Còn một chi tiết nữa mà tôi muốn dành cho nó một đoạn riêng. Việc Maguire không được gọi lại vượt ra ngoài câu chuyện của một trung vệ. Nó là chuyện của những quả phạt góc. Maguire từng là mối đe dọa trên không quen thuộc và là người tổ chức hàng thủ. Khi anh ấy vắng mặt, đội tuyển Anh mất một vũ khí cố định ở cả hai đầu sân. Đá phạt góc tấn công kém nguy hiểm hơn, và phòng ngự phạt góc trở nên mong manh hơn. Đó là loại chi tiết mà truyền thông thường bỏ qua vì nó không tạo ra tiêu đề, nhưng nó quyết định những trận đấu có tỷ số sát nút. Tôi đã theo dõi gần một nghìn trận đấu ở Bundesliga từ chính khán đài sân nhà của mình, và tôi có thể nói với bạn: các trận đấu sát nút hiện đại được quyết định ở những tình huống cố định và ở những khoảnh khắc mà tuyến dưới mất tổ chức trong ba giây. Đây là lý do tôi lo cho đội tuyển Anh nhiều hơn ở hàng thủ so với hàng công. Và đây là chỗ tôi muốn tách ra khỏi dòng chảy chung. Ký ức tập thể sẽ ghi lại lần triệu tập này bằng một câu ngắn: Palmer trở lại. Các tiêu đề sẽ tập trung vào cầu thủ tấn công. Nhưng trọng tâm thật của chu kỳ này là một trục dọc được lắp ghép vội vàng, và một thủ môn có thể ra mắt trong trận gặp Tây Ban Nha — đội bóng kiểm soát bóng tốt nhất châu Âu hiện nay. Tây Ban Nha không cần bạn mắc lỗi lớn. Họ chỉ cần bạn mắc lỗi nhỏ, nhiều lần, liên tục. "Sân vận động không tiếng hát là nơi tôi nghe rõ nhất sự thật." Điều tôi nghe rõ nhất ở đây là: một đội bóng được xây từ hàng công có thể thắng các trận vòng loại, nhưng không thể sống sót qua các trận knock-out nếu trục dọc của họ không đứng vững. Đội tuyển Anh vừa trải qua đúng bài học ấy ở bán kết. Ngoài ra, tôi muốn nói một lời về nguồn tin. Thông tin về việc triệu tập Palmer đến từ một tờ báo lá cải của Anh, được Goal.com tổng hợp lại, và bản thân thông tin vẫn ở dạng "dự kiến" — tức là dự đoán, chưa phải xác nhận. Trong bản tin ấy còn có những chi tiết không khớp với thực tế đã biết, đủ để bất kỳ biên tập viên cẩn thận nào cũng phải hạ thấp độ tin cậy của toàn bộ bài. Nghề của tôi dạy tôi rằng khi một nguồn sai ở một chi tiết nhỏ, nó có thể sai ở cả những chi tiết lớn. Vì vậy hãy đọc danh sách dự kiến như một dự đoán có cơ sở, chứ không phải một cuộc gọi đã hoàn tất. Cũng cần nói thêm rằng đây là một danh sách mở rộng theo nhiều hướng. Bên cạnh những cái tên quen thuộc, có những cầu thủ trẻ đến từ các câu lạc bộ không thuộc nhóm "big six": Alex Scott của Bournemouth, thủ môn Carl Rushworth từ Coventry, và Rio Ngumoha, mười tám tuổi, người đã bắt đầu có phút ra sân. Việc mở rộng nguồn tuyển chọn như thế có thể là một triết lý thật sự — trao cơ hội dựa trên phong độ — hoặc là hệ quả của việc các trụ cột dính chấn thương. Có lẽ cả hai. Điều đáng chú ý hơn là hệ quả về lãnh đạo. Khi Maguire bị gạch tên và Stones nằm viện, đội tuyển mất đi hai tiếng nói lớn trong phòng thay đồ đúng lúc một nhóm cầu thủ mới đang bước vào. Maguire đã công khai nói rằng anh sốc và buồn khi không được gọi. Nó chưa phải một cuộc nổi loạn. Nhưng nó là một tín hiệu mềm về mối quan hệ giữa một cầu thủ kỳ cựu và huấn luyện viên. Trong các đội tuyển quốc gia, những tín hiệu mềm như thế có xu hướng tích tụ rồi phát nổ ở một thời điểm bất ngờ. Về mặt tích cực, Tuchel đang củng cố mô hình huấn luyện viên toàn quyền. Ông công khai sở hữu triết lý chọn người của mình và đang định hình lại đội hình một cách rõ rệt. Trong thời đại mà các huấn luyện viên đội tuyển thường bị chỉ trích vì tránh né quyết định, việc một người dám gạch tên Maguire và gọi lại Palmer là dấu hiệu của một người cầm quyền thật sự. Còn cặp đấu với Cộng hòa Séc hai lượt đi về xứng đáng được nhìn như một dạng "trận sáu điểm" bị nén lại. Hai trận gặp cùng một đối thủ trong thời gian ngắn có nghĩa là mức dao động điểm số tối đa, và cũng có nghĩa là hai bên hiểu nhau đến tận chân tơ kẽ tóc chỉ sau một lần gặp. Với đội tuyển Anh, đó là túi điểm có xác suất cao nhất, và cũng là nơi thất bại sẽ gây tổn thương truyền thông nặng nhất. "Người già nhìn lùi để hiểu mình đã đi xa đến đâu, người khôn nhìn tới để biết mình còn thiếu gì." Đội tuyển Anh đang nhìn tới. Họ còn thiếu một trục dọc đủ vững, một người gác cửa đủ bản lĩnh, và một hàng thủ đủ bình tĩnh để không tự đánh mất mình khi Tây Ban Nha cầm bóng. Palmer là phần việc dễ nhất và ồn ào nhất trong bản danh sách này. Phần việc khó nhất là tìm lại sự ổn định ở những vị trí mà khán giả không nhớ tên. Vậy nếu Tuchel gọi lại Palmer và mọi tiêu đề đều ca ngợi, liệu đội tuyển Anh đã giải quyết được vấn đề thật của mình? Với tôi, câu trả lời nằm ở phút thứ bảy mươi của trận gặp Tây Ban Nha, khi đối thủ chuyền bóng qua lại trước vòng cấm và hàng thủ Anh phải quyết định trong tích tắc.